Nederland

SITEMAP | HEMATOSLIFE HELP

Nieuw op HematosLife?
Registreer nu HematosLife
Deelname is gratis

Of log in:
wachtwoord vergeten??

Nieuws

Medische behandeling en ouderlijke zorg

Ouderlijk gezag, iedereen heeft er wel iets over gehoord. Maar wat houd ouderlijk gezag over een kind precies in? Hoe ontstaat gezag en wat is de rol van de gezaghebbende ouders in een situatie waarin je kind medische behandeling nodig heeft of ondergaat?

In plaats van ouderlijk gezag kan je ook spreken over 'ouderlijke verantwoordelijkheid'. Gezag houdt in dat je het voor het zeggen hebt over je kind en dat je de plicht én het recht hebt om voor je kind te zorgen. Als het kind 18 jaar wordt, is hij of zij meerderjarig en eindigt het ouderlijk gezag.

Wanneer een kind wordt geboren, krijgt de moeder (mits meerderjarig) automatisch het ouderlijk gezag. Is de moeder getrouwd, dan krijgt haar echtgenoot ook het ouderlijk gezag. De vader en moeder hebben dan gezamenlijk het ouderlijk gezag. Zijn vader en moeder niet getrouwd tijdens de geboorte van het kind, dan draagt de moeder het ouderlijk gezag alleen. Wanneer de ouders dit wensen kunnen zij het gezamenlijk gezag alsnog eenvoudig digitaal aanvragen. Let op: door een kind te erkennen, heb je nog geen gezag. Na een echtscheiding houden ouders in beginsel samen het gezamenlijk gezag over een kind.

SAMEN BESLISSEN

Bij gezamenlijk ouderlijk gezag hebben de ouders het samen voor het zeggen over het kind, óók als ze inmiddels gescheiden zijn. Eén ouder kan dus in principe geen beslissingen nemen over het kind zonder instemming van de andere ouder. Kleine dagelijkse beslissingen, bijvoorbeeld over waar het kind speelt of wanneer het naar de kapper gaat, kunnen natuurlijk prima worden genomen door één van de ouders. Grote, belangrijke beslissingen, zoals over schoolkeuze of de aanvraag van een paspoort, moeten de ouders samen nemen. Ze dienen gezamenlijk een inschrijf formulier of aanvraagformulier te ondertekenen. Ook bij medische kwesties moeten beslissingen (vaak) gezamenlijk genomen worden.

WETTELIJK GEREGELD

De rechten van patiënten zijn onder meer vastgelegd in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), waaronder specifieke rechten voor de medische behandeling bij kinderen. Wanneer een behandeling als niet-ingrijpend wordt gezien, mag de arts ervan uitgaan dat ouders hiermee instemmen. Bij een acute, noodzakelijke situatie mag een arts zonder toestemming van ouders handelen. In de WGBO wordt onderscheid gemaakt tussen drie leeftijdsgroepen.

Een kind jonger dan 12 jaar mag niet zelf beslissen. De gezaghebbende ouders beslissen samen over de behandeling, nadat zij volledig geïnformeerd zijn door de arts. Officieel doet de mening van het kind er niet toe. Maar omdat vooral de wat oudere kinderen vaak goed begrijpen wat er gaande is, is het belangrijk dat hun mening een rol speelt bij de beslissing. De ouders hebben daarnaast recht op inzage van het medisch dossier van hun kind.

Hoe ouder het kind, hoe serieuzer zijn/haar mening wordt genomen. Dat betekent dat het kind in deze leeftijdsgroep samen met zijn/haar ouders, akkoord moet geven voor een behandeling. De arts moet ouders en kind zo volledig mogelijk informeren om tot een zo weloverwogen mogelijke beslissing te komen. Zowel de gezaghebbende ouders als het kind hebben recht op inzage in het medisch dossier.

Een kind van 16 jaar of ouder mag zelf beslissen over zijn/ haar medische behandeling. Toestemming van de ouders is niet meer nodig. Of ouders door de artsen geïnformeerd worden over de medische situatie en mogelijke behandeling, hangt af van toestemming hiervoor van het kind. Ouders hebben ook geen recht meer op inzage in het medisch dossier, tenzij het kind hiermee instemt. Het kind mag zelf wel het medisch dossier opvragen en inzien. Is een kind wilsonbekwaam, bijvoorbeeld bij een (licht) verstandelijke beperking, dan moeten de gezaghebbende ouders beslissen, ongeacht de leeftijd van het kind

MENINGSVERSCHILLEN

Vaak zijn ouders, kind en arts het wel eens over de voorgestelde behandeling. Maar wat als ouders onderling van mening verschillen? Weigering van toestemming voor een behandeling betekent echter niet dat er geen behandeling kan plaatsvinden. De arts heeft op basis van de WGBO onder omstandigheden ruimte om het kind toch te behandelen wanneer hij vindt dat dit in het belang van het kind is. In de praktijk komt het voor dat de Raad voor de Kinderbescherming vervangende toestemming van de kinderrechter vraagt. Bijvoorbeeld wanneer ouders en/ of de minderjarige vanwege hun geloof geen toestemming geven voor een noodzakelijke bloedtransfusie. Ouders kunnen een procedure tegen elkaar aanspannen wanneer zij het niet eens worden over een medische behandeling of therapie. De rechter hakt dan een knoop door en kan ook hier vervangende toestemming geven

EENHOOFDIG GEZAG

En dan bestaat er ook nog de situatie dat één ouder het gezag heeft en de ander niet. Dit komt vaak voor wanneer ongehuwde ouders een kind krijgen en geen gezamenlijk gezag laten aantekenen. De ouder zonder gezag heeft dan geen zeggenschap over de behandeling van het kind en ook geen inzagerecht in het medisch dossier. De gezaghebbende ouder is verplicht de andere ouder over het kind te informeren, zodat deze zich een beeld kan vormen van wat er speelt. Dit heet ook wel de informatie- en consultatieplicht. Deze plicht geldt niet alleen voor de medische behandeling en/ of gezondheid, maar ook voor de dagelijkse bezigheden van het kind zoals school en sportactiviteiten. Uiteindelijk is het natuurlijk voor iedereen, en zeker voor het kind, het fijnst als alle direct betrokkenen op een lijn zitten en er dus geen discussie plaatsvindt over het hoofd van het zieke kind.

Esmé Hoekstra

Lid VOKK en familierecht advocaat  te Heerhugowaard

Aanvragen van gezamenlijk ouderlijk gezag kan via de website van het digitaal loket Rechtspraak: https://loket.rechtspraak.nl/ Je hebt hier voor je DigiD en het BSN van je kind nodig.

Bron blad ATTENT Vereniging ouders kinderen & kanker, VOKK

 

    Impression design + internet Enkhuizen, grafisch ontwerp, websites, website, webdesign, intranet, content management systemen (CMS)